بخش دوم مصاحبه بررسی تکنولوژی های جدید در درمان سرطان در بیمارستان آجی بادم

ادامه مصاحبه…

چه پیشرفت هایی برای درمان سرطان ها و متاستازهای گرید 3 و 4 در بیمارستان آجی بادم حاصل شده است؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: این سوال بسیار خوبی است. در گذشته، رادیوتراپی فقط برای بیماران مبتلا به متاستاز که علائم شدید داشتند و نیاز به درمان تسکینی داشتند، استفاده می شد. مثلاً اگر استخوان درد داشتند از دوز رادیوتراپی تسکین دهنده استفاده می کردیم. اگر خونریزی داشتند، رادیوتراپی می کردند تا خونریزی را متوقف کند. اما در سال‌های اخیر متوجه شده‌ایم که برخی از بیمارانی که از درمان‌های موضعی تهاجمی برای آنها استفاده می‌کنیم، مانند بیمارانی که متاستاز ندارند میزان بقای طولانی‌تری دارند. اولین شواهد مربوط به حوزه درمان سرطان کولورکتال بود: به عنوان مثال، ما بیماری داریم که با یک تومور اولیه کولورکتال درمان شده است، اما پس از مدتی متاستازهای کبدی ایجاد شده است. اگر اینها برداشته شوند، ممکن است بیماران نرخ بقای طولانی مدتی داشته باشند، مانند بیمارانی که متاستاز کبدی ندارند. یا اگر همزمان تومورهای اولیه و متاستاز داشته باشند، می‌توان آن‌ها را برداشت و بیماران ممکن است پیش آگهی زمانی مشابهی با بیماران بدون متاستاز داشته باشند. این بیماران اکنون در دسته‌ای قرار می‌گیرند که «الیگومتاستاتیک» نامیده می‌شود، به این معنی که برخی متاستازها تا 2-3 اندام را درگیر کرده است، بنابراین انتشار عمده نیست. در این بیماران نگرش درمانی رادیکال تر است. البته درمان همه این تومورها همیشه امکان پذیر نیست، بنابراین اگر تعداد محدودی تومور و متاستاز داشته باشند از برنامه های رادیوتراپی استریوتاکتیک استفاده می کنیم. به عنوان مثال، بیماران مبتلا به سرطان پروستات و متاستازهای استخوانی هستند که هم به صورت سیستمیک و هم به صورت موضعی با رادیوتراپی درمان می شوند و امید به زندگی ممکن است افزایش یابد. اخیراً برخی از مطالعات منتشر شده است که نرخ بقای بهتری را در این بیماران نسبت به بیمارانی که فقط تحت درمان تسکینی قرار می‌گیرند، نشان می‌دهد: گروه‌هایی از بیمارانی که تحت درمان تسکینی قرار می‌گیرند با گروه‌هایی که با درمان‌های رادیکال‌تر درمان شده‌اند، مقایسه شدند و نتایج اولیه نشان داده است که بیمارانی که به‌طور رادیکال‌تر درمان شده‌اند، می‌توانند طول عمر بیشتری داشته باشند.

و آیا این امر با توجه به فناوری های جدید امکان پذیر است؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: دقیقا. با کمک فناوری‌های جدید، در بیمارستان آجی بادم می‌توانیم دوزهای بالاتری را به‌طور دقیق‌تر، با پوشش خوب ناحیه هدف و با عوارض جانبی کمتر بر روی اندام‌های داخلی نزدیک تومور اعمال کنیم.  

وقتی تومور نزدیک یک اندام مهم یا یک رگ بزرگ است، چگونه اقدام می کنید؟ گزینه های درمانی در بیمارستان آجی بادم چیست؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: به عنوان مثال، فرض کنید یک بیمار مبتلا به متاستاز شکمی در غدد لنفاوی یا نزدیک روده ها داریم که از نظر رادیوتراپی اندام های بسیار حساسی هستند. دوزهای بالای رادیوتراپی با خطر بزرگ سوراخ شدن همراه است که ممکن است یک عارضه کشنده باشد. برای درمان این بیماران، فناوری MR Linac (ام آر لیناک) ما را قادر می سازد تا حرکات روده را روزانه و در طول درمان تحت نظر داشته باشیم. بنابراین، با کمک تصویربرداری پیشرفته، موقعیت روده ها را به دقت بررسی می کنیم و اگر در ناحیه ای که درمان می کنیم حرکتی داشته باشند، اعمال اشعه به طور خودکار متوقف می شود. ما دوباره پارامترها را مطابق با داده های جدید تنظیم می کنیم و درمان می تواند از سر گرفته شود. با کمک فن آوری های جدید، می توانیم رادیوتراپی را با توجه به تنفس و حرکات شکم اعمال کنیم. در گذشته، ما فقط می توانستیم به نشانگرهای خارجی نگاه کنیم. اکنون در بیمارستان آجی بادم ترکیه با کمک MR Linac می توانیم موقعیت تومور را به طور دقیق ارزیابی کنیم و بسته به تنفس و حرکات فیزیولوژیکی، رادیوتراپی را با دقت بالایی انجام دهیم. بنابراین، حتی برای بیمارانی که محل تومور در نواحی حساسی قرار دارند رادیوتراپی با دقت بالایی انجام می شود.

شما به عنوان یک پزشک این تغییرات چشمگیر در رادیوتراپی را چگونه می بینید؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: من بیش از 25 سال است که روی رادیوتراپی انکولوژی کار می کنم. به یاد دارم که در گذشته ما فقط از طریق علامت گذاری روی پوست بیماران راهنمایی می شدیم و نمی توانستیم درمان را شبیه سازی کنیم. اکنون می توانیم جزئیات زیادی را در نظر بگیریم. به تدریج پیشرفت هایی در هر دو زمینه رادیولوژی و فناوری کامپیوتری حاصل شده است. بنابراین، رادیوتراپی بهبود یافته است و میزان موفقیت درمان ها در طول سال ها افزایش یافته است. اکنون، ما بیش از 90 درصد احتمال کنترل تومورها را در بیمارانی که دوزهای بالایی از اشعه دریافت می‌کنند، داریم. حتی تومورهای بزرگ به رادیوتراپی بسیار خوب پاسخ می دهند. در گذشته نمی‌توانستیم این کار را انجام دهیم: مثلاً در سرطان ریه، درمان را شروع می‌کردیم که 8 هفته طول می‌کشید، اما در این مدت ممکن بود بیمار متاستاز پیدا کند. یعنی تقریباً بیهوده بود. همچنین، بهبود در درمان های سیستمیک، شیمی درمانی، درمان های هدفمند و ایمونوتراپی نیز به طور ضمنی میزان موفقیت پرتودرمانی را در صورت تجویز همزمان با درمان های دارویی افزایش داده است. اگر آنها را با هم ترکیب کنیم تأثیر بسیار بهتری دارد. از سوی دیگر، در برخی موارد، استفاده از رادیوتراپی قبل از ایمونوتراپی، شانس پاسخگویی خوب بیمار به آن را افزایش می دهد.

در سال های اخیر، مطالعاتی در مورد اثرات ترکیب درمان های سرطان شناسی انجام شده است. به عنوان مثال در سرطان دهانه رحم، ریه، سر و گردن، در مورد تومورهای مغزی از ترکیب داروها و رادیوتراپی استفاده می شود. و اثربخشی بیشتر از زمانی است که آنها را جداگانه اعمال کنیم.

آیا استفاده از فناوری های جدید در بیمارستان آجی بادم به شما امکان می دهد دوره رادیوتراپی را کوتاه کنید؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: دوره درمان ممکن است برای بسیاری از بیماران کوتاهتر بشود. بیایید سرطان پروستات را مثال بزنیم. در مورد سرطان موضعی، رادیوتراپی 8 هفته طول می کشد. بنابراین، بیمار به مدت دو ماه برای 40 فراکسیون درمانی مراجعه می کند. امروزه در برخی از بیماران، می‌توان درمان را در 5 بخش اعمال کرد که حاکی از تغییر اساسی سودمند برای بیمار است. بیمار فقط دو هفته می آید، در حالیکه عوارض کمتر ولی نتایج مشابه است. مطالعاتی در 5 سال گذشته انجام شده است که نتایج درمان های دو ماهه را با کوتاه ترین درمان های پنج مرحله ای مقایسه کرده است. و این تحقیق همچنان ادامه دارد تا ببیند نتایج بلندمدت چیست. در برخی بیماران ممکن است تعداد فراکسیون ها و دوره درمان کاهش یابد. من فکر می کنم که در آینده تعداد بیشتری از بیماران با تعداد کمی از فراکسیون ها درمان می شوند.

به نظر شما روش های رادیوتراپی در آینده چگونه تکامل خواهند یافت؟ آیا فکر می کنید ضایعات کوچکتر، شاید میکروسکوپی، قابل درمان باشند؟

پروفسور دکتر Ufuk Abacioglu: شاید نه از طریق رادیوتراپی، بلکه از راه های دیگر، از طریق واکسن. از نظر پرتودرمانی، تکنیک‌های تصویربرداری – مانند ردیابی سطح بدن با دوربین یا ردیابی ناحیه مورد نظر درمان – احتمالاً بیشتر بهبود می‌یابند. با ترکیب، می‌توانیم یک مدل سه بعدی از بیمار بسازیم که می‌تواند ما را در کاربرد رادیوتراپی راهنمایی کند. کاربرد بسیار هدایت‌شده رادیوتراپی بسیار مهم است: در حال حاضر، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی در رادیوتراپی به ما کمک زیادی می‌کند. تشدید مغناطیسی با رادیوتراپی ادغام می شود، و اگرچه میدان مغناطیسی و تشعشع می توانند تداخل داشته باشند، توسعه فناوری امکان وجود این دو فناوری را در یک مسیر درمانی فراهم خواهدکرد.