جدیدترین روش های درمانی برای تومورهای پانکراس (مصاحبه با پروفسور دکتر Güralp Ceyhan)
هر روز حدود 1200 نفر در سراسر جهان با تشخیص سرطان پانکراس مواجه می شوند. بنابراین، از مجموع 18 میلیون مورد سرطان ثبت شده در جهان در سال 2018، نزدیک به 450000 نفر از بیماران مبتلا به تومورهای بدخیم واقع در یکی از مهم ترین غدد بدن، بیماران مبتلا به سرطان پانکراس بوده اند. علاوه بر عملکردهای دیگر، پانکراس دو نقش مهم در بدن ایفا میکند: اول ترشح انسولین برای حفظ سطح بهینه گلوکز خون و دیگری ترشح چندین آنزیم مورد نیاز برای هضم غذا می باشد. متاسفانه تا کنون هیچ آزمایش غربالگری برای تشخیص بیماری در مراحل اولیه این بیماری وجود ندارد.
از جمله عواملی که خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده را افزایش می دهند عبارتند از: سیگار کشیدن، چاقی، پانکراتیت مزمن و وراثت ژنتیکی
از زمانی که بیماران مشهوری مانند لوچیانو پاواروتی یا پاتریک سویزی با ابتلا به این نوع بیماری تشخیص داده شدند، سرطان پانکراس توجه عمومی را به خود جلب کرد. علیرغم شدت سرطان لوزالمعده، با پیشرفت پزشکی اکنون خبرهای مثبتی در درمان بیماری وجود دارد. برای درمان این بیماری، جراحان موفق می شوند در بسیاری از موارد بیمارانی که به اصطلاح بیماران سرطان لوزالمعده قابل برداشت مرزی یا بصورت موضعی پیشرفه (These patients are the so-called borderline resectable or locally advanced pancreatic cancer patients.) هستند را نجات دهند و امید به زندگی آنها را افزایش دهند، در حالیکه تا 10 الی 15 سال پیش تقریباً هیچ کار درمانی خاصی روی بیماران انجام نمی شد.
یکی از متخصصان برتر دنیا که با موفقیت به درمان این بیماری میپردازد پروفسور دکتر گورالپ جیهان ( Prof. Dr. Güralp Ceyhan ) است که در حال حاضر سرپرست واحد کبدی- پانکرتیکو صفراوی (Hepato-Pancretico-Biliary unit ) تیم ACIBADEM در بیمارستان آجی بادم ماسلاک و آلتونی زاده است.
پروتکل درمانی مدرن شامل روش های شیمی درمانی نئوادجوانت ( neoadjuvant chemotherapy ) است که رشد و پیشرفت تومور را از طریق روش های نوین و فناوری های پیشرفته کاهش می دهد.
(مصاحبه با پروفسور دکتر Güralp Ceyhan در بیمارستان آجی بادم ترکیه)
بخش اول :
آقای پروفسور شایع ترین تومورهای پانکراس کدامند؟
شایع ترین و خطرناکترین آن ها سرطان پانکراس است که به عنوان آدنوکارسینوم مجرای پانکراس تشخیص داده می شود. علاوه بر این، به لطف تکنیکهای تصویربرداری پیشرفته، ما در حال حاضر قادر به تشخیص تومورهای کیستیک پانکراس مانند نئوپلاسمهای موسینوس پاپیلاری داخل مجرایی یا (IPMN ) هستیم. ( intraductal papillary mucinous neoplasms )
اکنون، ما میتوانیم این نوع تومورها را راحتتر از 20 سال پیش تشخیص دهیم چرا که در گذشته با تکنیکهای تصویربرداری موجود در آن زمان نمیتوانستیم آنها را ببینیم. به همین دلیل است که تعداد موارد مبتلا به این نوع تومورها در حال افزایش است زیرا ما می توانیم آنها را بسیار ساده تر تشخیص دهیم. متاسفانه درمان این تومورها اصلا آسان نیست. در اصل، دو نوع عمده وجود دارد: برخی از آن ها می توانند مجرای اصلی پانکراس را تحت تاثیر قرار دهند، وبرخی دیگر ممکن است شاخه های جانبی را تحت تاثیر قرار دهند.
آنهایی که مجرای اصلی را تحت تأثیر قرار می دهند نسبت به مجاری با شاخه های جانبی با خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان روبرو هستند. در مورد تومورهایی که مجرای اصلی را تحت تأثیر قرار می دهند، درمان مشابه درمان سرطان ها است که درنهایت منجر به برداشتن انکولوژیک می شود. تومورهای IPMN شاخه جانبی چندان تهاجمی نیستند و پتانسیل بدخیم آنها نامشخص است. به این دلایل، هنوز بحث بر سر این موضوع وجود دارد: آیا باید بیماران را با یک شاخه جانبی IPMN تحت نظر گرفت یا باید آن را برداشت. علاوه بر این نوع تومورها، تومورهای عصبی غدد درون ریز نیز وجود دارند که می توانند هورمونی فعال یا غیر فعال باشند. شایع ترین تومورهای عصبی غدد پانکراس معمولاً هورمونی غیر فعال هستند.
آیا ارتباطی بین دیابت و سایر اختلالات پانکراس وجود دارد؟
یک تومور لوزالمعده فعال هورمون عصبی غدد درون ریز به نام انسولینوم وجود دارد که باعث تولید بیش از حد انسولین می شود. اما با توجه به سوال شما، مواقعی وجود دارد که دیابت می تواند نشانه سرطان لوزالمعده باشد، این مورد در بیمارانی است که قند خونشان به طور مداوم و ناگهانی تغییر میکند. اگر این بیماران تحت جراحی قرار بگیرند و تومور بدخیم را خارج کنیم، دیابت نیز از بین می رود. بنابراین، دیابت با تغییرات قند ناگهانی می تواند از علائم سرطان پانکراس باشد.
علائم سرطان پانکراس
علائم تومورهای لوزالمعده که در صورت بروز باید بیماران به پزشک مراجعه کنند چیست؟
پروفسور دکتر گورالپ جیهان: شرایطی عادی برای یک نفر را درنظر بگیرید یک بیمار یکشنبه و دوشنبه گلف بازی میکند، احساس میکند پوستش زرد میشود، زردی میگیرد، با مراجعه به پزشک سرطان پانکراس متاستاز به کبد تشخیص داده می شود و عموما امید به زندگی برای این بیمار یکسال است.
بدین مفهوم که در مورد یک بیمار بدون علامت تا مرحله پیشرفته صحبت میکنیم، وضعیتی که تقریبا در 50 درصد موارد با آن روبرو هستیم. در سایر بیماران ممکن است زودتر دچار زردی (زرد شدن پوست) شوند یا درد را تجربه کنند، اشتهای خود را از دست بدهند، ضعیف شوند، حالت تهوع یا نفخ را تجربه کنند ولی اگر اولین علامت پیش آگاهی درد باشد خیلی خوب نیست.
بنابراین همانطور که می بینید متاسفانه ما علایم خاصی نداریم که ارتباط مستقیمی با سرطان پانکراس داشته باشد.
آقای پروفسور این درد را چگونه توصیف می کنید؟
این درد بسیار قوی است و آن را به پشت منتقل می کند. این درد در بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن هم شایع است ولی در افراد مبتلا به سرطان پانکراس نیز قابل مشاهده می باشد.
ادامه مصاحبه در مقاله بعدی….